En parlak yıldızlardan ‘Betelgeuse’un neden kararmaya başladığının sırrı çözüldü

Betelgeuse, (Türkçe adıyla İkizlerevi) gökyüzünde çıplak gözle görebildiğimiz en parlak 10. yıldız olmasıyla bir arada, tıpkı vakitte bize en yakın kırmızı üstün dev yıldızlardan bir adedidir. 

10 milyon yıl yaşında olan yıldız, ömrünün son demlerini yaşıyor. O denli ki bu yıldız, gelecek 100 bin yıl içerisinde süpernova patlaması geçirerek ömrünü tamamlayacak. Ayrıyeten birinci defa bir süpernova patlama Dünya’dan çıplak gözle görülecek.

Betelgeuse yıldızı 2019’da gözle görülür biçimde kararmaya başladı. Artık, yeni bir araştırma bu kararmanın nedenini ortaya çıkardı.

Dünya’dan yaklaşık 530 ışık yılı uzaklıkta bulunan kırmızı süperdev yıldız, gece gökyüzünde görülen en parlak yıldızlar ortasında yer alıyor.

2019’un sonlarında Betelgeuse’un ışığı sönmeye başladı. Avcı (Orion) kadro yıldızının spiral kollarından birinde yer alan ve kuzey yarımküreden grup yıldızının sol üst köşesinde görülen devasa kırmızı yıldızın her 4 yüz yılda bir doğal süreçte genişleyip küçüldüğü biliniyor. Yıldızın yakın bir gelecekte yaşanacak şiddetli bir süpernova patlaması ile öleceği iddia ediliyordu. Bu nedenle astronomlar “Büyük Kararma” ismini verdkleri bu olayın beklenen patlamanın işaretleri olup olmadığını araştırmaya başladı.

YILDIZIN SÖNMEYE BAŞLAMADIĞI TESPİT EDİLDİ

Büyük kararmayı inceleyen bilim adamları, yıldızın kendisinin yakında süpernova patlamaya şimdi gitmediğini fakat dev bir toz bulutunun yıldızın ışığının bir kısmını gizlediği sonucuna vardılar.

The Astrophysical Journal tarafından yayınlanmak üzere kabul edilen bir makalede Hubble Uzay Teleskobu’nu kullanan bilim adamları, bu toz bulutunun yıldızın yüzeyinden patlama sonucu saçıldığını ortaya çıkardılar. 

Araştırmanın baş muharriri Andrea Dupree hususla ilgili “Betelgeuse şu anda çok sıra dışı şeyler yapmaya devam ediyor” dedi. Ayrıyeten Dupree, “Daha evvel hiç bir yıldızın yüzeyinden büyük bir kütle fırlatıldığını görmedik. Tam olarak anlamadığımız bir şeyler olup bitiyor. Hubble ile direkt gözlemleyebileceğimiz ve yüzey detaylarını çözebileceğimiz büsbütün yeni bir fenomen” tabirlerine yer verdi.

Araştırmacılar, patlamanın Betelgeuse’un yakın vakitte süpernovaya gideceğinin delili olmadığını, lakin yaşlı yıldızların kütlesini nasıl kaybettiğini gösterdiğini söyledi.

Betelgeuse sonunda büyük bir patlamayla ölürse, ışık gündüz Dünya’dan görülebilecek fakat yıldız gezegenimiz üzerinde öteki rastgele bir tesire sahip olamayacak kadar uzakta bulunuyor.

KAYNAK: HABER7

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*